Amasiko oTshintsho eMzantsi Afrika: Izithethe Ezidibanisa Abaphilayo Nezinyanya

EMzantsi Afrika, amasiko nemibhiyozo zisebenza njengendlela ebalulekileyo yokuphawula utshintsho lobomi—ukusuka ebuntwaneni ukuya ebudaleni, de kube kukuhlonitshwa komjikelo wobomi woluntu lonke.

Ezi rites of passage azigxili kumntu omnye kuphela, kodwa ziqinisa impilo yengqondo, ezentlalo neyomoya yoluntu.

Kwiindawo ezininzi, injongo ephambili kukuthomalalisa nokuhlonipha izinyanya.

Nangona iinkokeli zamakhaya zamadoda zihlala zikhokela imisitho, imiyalezo yezinyanya idla ngokudluliselwa ngabachwephesha besithethe: izangoma kumaZulu kunye namagqirha kumaXhosa.

Oku kubonisa indima ephambili yabalamli benkcubeko ekudibaniseni ihlabathi labaphilayo nelabashonileyo, ngakumbi apho ubuKristu nemikhuba yesintu zisahamba kunye.

Kwiinkulungwane ezadlulayo, iinkosi ezininzi zaseMzantsi Afrika zazisebenzisa ulwaluko ukulungiselela ulutsha ubomi babantu abadala.

EKwaZulu-Natal, olu qheliselo lwatshintshwa zii-age-grade regiments phambi kokunyuka kukaShaka ekuqaleni kwenkulungwane ye-19; yiyo loo nto amadoda amaZulu engawenzi amasiko okusoka njengamanye amaqela.

Kwiminyaka yoo-1990 kwabakho ukuvuseleleka komdla kulwaluko.

Namhlanje, ulutsha lwasezidolophini luthatha inxaxheba kwimibhiyozo ekhokelwa ziinkosi zasemaphandleni, kuquka nabathathi-nxaxheba abavela kwiimvelaphi ezahlukeneyo, kwanabantwana beentsapho ezihlala phesheya.

KumaTswana, amaSotho, amaXhosa namaNdebele, ukusoka kudla ngokwenziwa sele bekhulile kancinane; kumaPedi namaBantwane kusondela ngakumbi ebudodeni/ebuntombini bokuqala.

Imibhiyozo yamantombazana isekhona, kwaye noMnyhadala woMhlanga (Reed Ceremony), owaziwa kumaSwazi, wamkelwa nakumaZulu phakathi kwiminyaka yoo-1980.

Funda nalapha: Umthetho waseMzantsi Afrika kunye neMitshato yesiThembu: Amalungelo, Imvume, noKhuseleko

 

Ezi nkqubo, kunye nomdaniso, umculo, imitshato nemikhuba yokunqula izinyanya, zibonisa indlela amasiko aseMzantsi Afrika agcina ngayo imbali ephila, ngoxa eguquka ahambelane nexesha.