
Umtshato Wesintu, Isithembu, noKhuseleko Lwempahla eMzantsi Afrika
UMzantsi Afrika uyayamkela imitshato yesintu njengengxenye ebalulekileyo yenkqubo yomthetho noluntu.
Ngokungafaniyo nomtshato womthetho oqhelekileyo (civil marriage) oxhasa iqabane elinye kuphela, umtshato wesintu unokuba liqabane elinye okanye isithembu.
I-Recognition of Customary Marriages Act 120 of 1998 (RCMA) yamiselwa ukukhusela amaqabane onke, ngakumbi abasetyhini, nokucacisa iziphumo zobunini bempahla.
Kwimtshato wesintu oneqabane elinye, impahla idla ngokudityaniswa phakathi kwamaqabane ngaphandle kokuba kukho i-antenuptial contract (ANC) eyenziwe ngaphambili.
Xa indoda ifuna ukuthatha omnye umfazi, iCandelo 7(6) lifuna ukuba kuqale kufunyanwe umyalelo weNkundla ePhakamileyo ovuma isivumelwano esibhaliweyo sokwabiwa kwempahla.
Umtshato wesintu osebenzayo kufuneka uxoxwe kwaye wenziwe ngokwesiko loluntu oluthile, amaqela omabini abe ngaphezulu kweminyaka eyi-18, kwaye bobabini bavume ngokukhululekileyo.
Kwityala iMayelane v Ngwenyama and Another [2013] ZACC 14, uNksz Mayelane wayetshate noMnu Moyana ngo-1984, kwaza uNksz Ngwenyama watshata naye ngo-2008.
INkundla yoMgaqo-siseko yathi phantsi kwesiko lamaXitsonga, imvume yomfazi wokuqala iyimfuneko kumtshato olandelayo.
Ngoko umtshato kaMayelane wamkelwa, oweNgwenyama wangamkelekanga.
Kwityala iMolokane v Williams and Others [2023] ZAGPJHC 1225, inkundla yaqinisekisa ukuba yomibini imitshato yayisebenza ngokwesintu, kodwa ngenxa yokungalandelwa kweCandelo 7(6), umtshato wesibini wathathwa njengongaphandle kokudityaniswa kwempahla.
Umfazi wokuqala wagcina isabelo sakhe se-50% kwifa elidibeneyo, owesibini engakwazi ukubanga isabelo kwimpahla edibeneyo.
Isifundo esikhulu sicacile: ngaphambi komtshato wesithembu kufuneka kufunyanwe iimvume zamaqabane akhoyo, kubhalwe isivumelwano esineenkcukacha (amagama, iinombolo ze-ID, ii-asethi, amatyala, ulondolozo, nelifa), kuqale kufakwe isicelo eNkundleni ePhakamileyo, kwaye imitshato ibhaliswe kwiSebe leMicimbi yeKhaya.
Funda nalapha: Ukungenwa eMzantsi Afrika: Isiko, Intsapho, noMthetho wamaLungelo
Le ndlela inciphisa iingxabano, ikhusele amalungelo abantwana nabafazi, kwaye iqinise ukusebenza komthetho.
